Arbitrage

Arbitrage

Veel bouwgeschillen worden afgedaan middels arbitrage. Arbitrage is een particuliere vorm van rechtspraak waarbij een onpartijdige arbiter (of arbiters) een bindende uitspraak doet (doen) over het betreffende geschil. De uitspraak heet een arbitraal vonnis en heeft uiteindelijk dezelfde rechtskracht als een vonnis van de gewone (burgerlijke) rechter.

Voordelen arbitrage versus rechtbank procedure

Arbitrage biedt veel voordelen ten opzichte van een gerechtelijke procedure voor de gewone rechter. De belangrijkste reden waarvoor veel partijen binnen de bouw kiezen voor arbitrage is de mogelijkheid om hun geschil voor te leggen aan arbiters die (bouw)technische kennis en ervaring hebben. Met name in complexe geschillen kan het voorleggen van het geschil aan een scheidsgerecht met technische kennis van zaken bevorderlijk zijn voor de kwaliteit van de geschilbeslechting (en daarmee de aanvaardbaarheid van de uitspraak voor partijen). Door hun bouwkundige vakkennis doorzien arbiters vaak goed wat er tijdens de bouw wel of niet is misgegaan.

Arbitrage veel duurder dan rechtbank procedure

Arbitrage is in de regel wel fors duurder dan procederen bij de rechtbank, maar de winnende “partij” krijgt ook een veel groter deel van de daadwerkelijk gemaakte (advocaat)kosten als proceskosten veroordeling toegewezen.

Raad van Arbitrage voor de Bouw

Begin twintigste eeuw zagen partijen in de bouwwereld dat de burgerlijke rechter die over een bouwgeschil moest oordelen vaak advies van bouwkundigen nodig hadden om een goede beslissing te kunnen nemen. Om de geschillenbeslechting beter en goedkoper te maken werd in 1907 de Raad van Arbitrage voor de Bouw opgericht. Sindsdien administreert de Raad van Arbitrage van de Bouw vele honderden procedures per jaar.

Functie Raad van Arbitrage voor de Bouw

De Raad van Arbitrage voor de Bouw fungeert eigenlijk als een secretariaat die de partijen en de arbiters onder meer behulpzaam is bij kwesties als benoeming van de arbiters, coördinatie en organisatie van de procedure en de administratie van alle relevante stukken. Het geschil zelf wordt niet door de Raad van Arbitrage voor de Bouw beoordeeld, maar door de arbiters die op de lijst van de Raad van Arbitrage voor de Bouw zijn opgenomen.

Overeenkomst tot arbitrage

Partijen kunnen voor arbitrage kiezen door het sluiten van een geldige overeenkomst tot arbitrage. Het is van groot belang dat partijen goed nadenken over de tekst van de arbitrageovereenkomst. De arbitrageovereenkomst creëert niet alleen de bevoegdheid van de arbiter(s), maar bepaalt ook de omvang daarvan en de wijze waarop de procedure wordt vormgegeven. Verder sluiten partijen in beginsel de bevoegdheid van de gewone rechter uit, wanneer zij een geldige overeenkomst tot arbitrage sluiten. De gewone rechter kan onder omstandigheden nog wel bevoegd zijn (bijvoorbeeld in verband met verhaalsbewarende maatregelen).

Wat is een arbitragebeding?

Vaak worden geschillen tussen aannemers onderling of aannemers en opdrachtgevers voorgelegd aan de Raad van Arbitrage voor de Bouw, en niet aan de gewone rechter. In veel gevallen is namelijk in de aannemingsovereenkomst of in de daarop van toepassing zijn de algemene voorwaarden bepaald dat de Raad van Arbitrage bevoegd is om van geschillen kennis te nemen. Zo bevatten de ook de UAV (GC 2005, UAV 1989 en 2012) een arbitraal beding. De overeenkomst tot arbitrage kan ook zijn opgenomen in een apart document van later datum, zelfs na het ontstaan van het geschil (zogenaamde ad hoc arbitrage).

Arbitragebeding kan vernietigbaar zijn

Oplettendheid is daarbij echter wel geboden. Als zo’n arbitragebeding uitsluitend in de algemene voorwaarden is opgenomen en wanneer het gaat om een overeenkomst tussen een professionele aannemer en een consument, dan is dat arbitragebeding vernietigbaar. Het arbitragebeding staat namelijk (sinds kort) op de zwarte lijst van algemene voorwaarden. Dat betekent dat een arbitragebeding, wanneer dat niet in de overeenkomst zelf maar uitsluitend in de algemene voorwaarden is opgenomen, wordt vermoed onredelijk bezwarend te zijn, en om die reden buiten werking gesteld door een beroep op vernietiging van het beding te doen.

Geschillenbeslechting door burgerlijke rechter

Dat is alleen anders indien in het arbitragebeding aan de consument de mogelijkheid wordt geboden om binnen minimaal een maand nadat de aannemer zich op het arbitragebeding heeft beroepen, alsnog voor beslechting van het geschil voor de burgerlijke rechter wordt gekozen.

Schriftelijke overeenkomst tot arbitrage getekend

Soms komt het voor dat er geen (schriftelijke) overeenkomst tot arbitrage is waarbij partijen hebben gekozen voor de Raad van Arbitrage voor de Bouw. Als een verweerder echter in een procedure bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw geen beroep doet op de onbevoegdheid van de Raad van Arbitrage voor de Bouw, zal het scheidsgerecht aannemen dat tussen partijen een overeenkomst tot arbitrage bestaat of dat de verweerder deze door stilzwijgende aanvaarding (alsnog) tot stand wil doen komen. Indien echter de bevoegdheid van de Raad van Arbitrage voor de Bouw wordt betwist, kan de overeenkomst tot arbitrage uitsluitend worden bewezen door middel van een geschrift.

Contact met AMS Advocaten
Telefoon: 020-3080315
E-mail: info@amsadvocaten.nl

AMS Advocaten N.V.
Nachtwachtlaan 20
1058 EA Amsterdam
Volg ons op social media